Νεφελοκοκκυγία

 

Να κι ένα απόσπασμα από τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, που διαβάστηκε και συζητήθηκε στις πρώτες συναντήσεις των συμμετεχόντων νέων:

«Εκεί ψηλά θα ιδρύσουμε μια πόλη,
τη Νεφελοκοκκυγία·
κι όποιος θεός θέλει θυσίες από τους ανθρώπους,
πρώτα από εμάς θα περνά.
Θα τους κόψουμε τον καπνό των θυσιών,
και τότε θα μάθουν ποιος έχει την εξουσία.»

Εδώ ο Αριστοφάνης σατιρίζει ξεκάθαρα:

• τον έλεγχο της εξουσίας μέσω της μεσολάβησης,
• τη γραφειοκρατία και τα “μπλόκα”,
• αλλά και την αυταπάτη μιας τέλειας πολιτείας που τελικά γίνεται μηχανισμός κυριαρχίας.

«Εκεί θα μαζεύονται όλοι οι φιλόδοξοι,
οι ψευτορήτορες και οι κυνηγοί αξιωμάτων·
κι όποιος ξέρει να τάζει πολλά και να κάνει λίγα,
αυτός θα προκόβει καλύτερα απ’ όλους.»

Εδώ ο Αριστοφάνης:

• ξεμπροστιάζει τους λαοπλάνους ρήτορες,
• σατιρίζει την καριέρα στην πολιτική ως τέχνη εξαπάτησης,
• και δείχνει πως κάθε «ουτοπία» γεμίζει γρήγορα από τους ίδιους τύπους εξουσίας που υποτίθεται ότι θα απέφευγε.

 «Από δω και μπρος η εξουσία θα περνά από τα χέρια μας·

άνθρωποι και θεοί θα υπακούν.

Γιατί ψηλά, ανάμεσα ουρανού και γης,

θα υψωθεί η Νεφελοκοκκυγία,

κι τίποτα δεν θα γίνεται πια

χωρίς τη δική μας βούληση.»

Αυτό συμπυκνώνει τέλεια την αριστοφανική ειρωνεία:
μια “ουτοπία” που γεννιέται ως ελευθερία και καταλήγει απόλυτος έλεγχος, με γλώσσα που θυμίζει επικίνδυνα κάθε αυτάρεσκη πολιτική υπόσχεση.